Yeryüzü Şekilleri

Nevşehir İl alanı, Orta Anadolu ‘da Erciyes, Melendiz ve Hasan Dağı gibi eski yanardağların kül ve lavlarının birikmesiyle oluşmuş geniş bir plato üzerinde yer almaktadır. Plato, Kızılırmak tarafından, doğu-batı doğrultusunda derinliğine oyulmuştur. İl merkezi, Kızılırmak Platosu adıyla anılan bu geniş ve yüksek düzlüklerin batı yamaçlarında kurulmuştur. Nevşehir il alanında rastlanan yeryüzü şekillerinden en az ağırlıklı olanı dağlardır. İl alanının %18.5’ini kaplayan dağlar, genellikle Kızılırmak Vadisi’nin kuzeyinde ve güneyinde toplanmıştır. İl alanının yarısından çoğu platolarla kaplıdır. Doğudaki Erciyes Dağı, güney ve güneybatı Melendiz ve Hasan Dağı gibi yanardağlardan çıkan lavlar çevreye yayılarak geniş platoları oluşturmuştur. Bu platolar, Kızılırmak tarafından ortadan yarılarak günümüzdeki görünümünü kazanmıştır. Akarsuyun yöredeki önemi nedeniyle il topraklarındaki platoların tümüne birden Kızılırmak Platosu adı verilmektedir. Nevşehir’de vadiler yeryüzü şekilleri açısından çok önemlidir. Volkanik lav ve tüflerden oluşan kesimlerde, akarsular dar oluklar açmışlardır. Vadi tabanları fazla geniş olmadığından ova sayılabilecek topraklar çok azdır. İlin en önemli vadisi Kızılırmak, en önemli ovaları ise, Kızılırmak kıyı ovaları ile Derinkuyu Ovası’dır.

Nevşehir ve yöresinde “Karasal İklim” egemendir. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve sert geçmektedir. Yağışlar daha çok ilkbahar ve sonbaharda düşmektedir. İlimizde kuzey ve güney Anadolu dağ sistemleri nedeniyle deniz etkilerine kapalı, Orta Anadolu Bölgesi’nde yer aldığından yağışlar azdır.

Bölgede kuzeyden esen rüzgarlar etkilidir. Karayel ve Poyraz kuzeyden eser.Güneyden esen ve sıcak yerlerden geçtiği için ısınan Lodos Rüzgarı, karları eritir ve havayı ısıtır. Haziran ve Temmuz aylarında Sam Rüzgarı eser. Bu rüzgar, tahıllar çiçekteyken estiği için tahıllara zarar verir. Çiçekleri kuruttuğu için başaklar dolgun olmaz. Bu nedenle çiftçiler sam yelinden korkar. İklim özelliği nedeniyle, kış ve bahar aylarında yöre nemli olmasına karşın, yaz aylarında nem düşmektedir.1960-1997 yılları arasında yapılan ölçümlerde yıllar itibarıyla ortalama nem oranı %60,6 dır.

Bitki Örtüsü

Karasal iklim bölgesinde yer alan Nevşehir ilinde step yani bozkır bitkileri görülür. Ormanları insan eliyle yok edilmiş Nevşehir’de geniş alanlar bozkır durumuna dönmüştür. İlkbahar yağmurlarıyla yemyeşil ve çiçekli bir bahçeye dönen ilimizde, Haziran’da yağmurların kesilip, sıcakların bastırmasıyla bu canlılık söner. Otlar kurur, kırlar boz bir renk alır, yanmış gibi görünür.

Keven, kekik, üzerlik, sığırkuyruğu, çayır otları, pürenler, yer yer sütleğenler, dikenler, yer yer karamuk, kuşburnu gibi çalımsı bitkiler ilimizin bitki örtüsünden bazılarıdır. Bu bitkiler genelde dikenli olup, çeşitli sıvılar salgılarlar. Çeşitli türleri olan keven; taban suyunun çok derinlerde olduğu kurak yaz aylarında da yetişir. Suya erişebilmek için kökünü derinlere doğru metrelerce uzatır. Bazı bozkır bitkileri de, yazın şiddetli sıcağına karşı korunabilmek ve buharlaşmayı önlemek amacıyla, yaprakları sert ve dikenli bir biçimdedir.

Nevşehir ilinde, orman özelliği gösteren ağaç topluluğu çok fazla yoktur. Çay ve dere vadilerinde, insan emeğiyle yetiştirilmiş; söğüt, kavak, selvi, ceviz, ağaçları görülür. Akarsu kıyılarının toprağı, alüvyon ve humuslu olduğu için, gür bitki örtüsü gelişmiştir. Toprak yapısı ve iklim özelliklerine uygun olarak üzüm bağları geniş alanlar kaplar. Tuzlu çorak toprakların olduğu alanlarda bitki örtüsü cılız ve seyrek olduğu için çeşitli tarım çalışmaları da verimli olmaz.

Coğrafi Konumu

Nevşehir İli, İç Anadolu Bölgesi’nde, 38º12’ ve 39º20’ kuzey enlemleri ile, 34º11’ ve 35º06’ doğu boylamları arasında yer almaktadır. Konya Kapalı Havzası’nda yer alan Derinkuyu İlçesi dışında bütünüyle Orta Kızılırmak Havzasına giren Nevşehir İli’nin yüzölçümü 5.467km 2dir. İl alanı, Kayseri, Yozgat, Kırşehir, Aksaray ve Niğde illeri tarafından çevrelenmiştir.yukarı